①項 Dictatore habente comitia Caesare
consules creantur Iulius Caesar et P. Servilius;
is enim erat annus, quo per leges ei consulem fieri liceret.
②項 His rebus confectis,
cum fides tota Italia esset angustior
neque creditae pecuniae solverentur,
constituit, ut arbitri darentur;
per eos fierent aestimationes possessionum et rerum,
quanti quaeque earum ante bellum fuisset,
atque eae creditoribus traderentur.
③項 Hoc
et ad timorem novarum tabularum tollendum minuendumve,
qui fere bella et civiles dissensiones sequi consuevit,
et ad debitorum tuendam existimationem
esse aptissimum existimavit.
④項 Item praetoribus tribunisque plebis rogationes ad populum ferentibus
nonnullos ambitus Pompeia lege damnatos
illis temporibus, quibus in urbe praesidia legionum Pompeius habuerat,
quae iudicia aliis audientibus iudicibus, aliis sententiam ferentibus singulis diebus erant perfecta,
in integrum restituit,
qui se illi initio civilis belli obtulerant, si sua opera in bello uti vellet,
proinde aestimans, ac si usus esset, quoniam sui fecissent potestatem.
⑤項 Statuerat enim prius hos iudicio populi debere restitui, quam suo beneficio videri receptos,
ne aut ingratus in referenda gratia aut arrogans in praeripiendo populi beneficio videretur.
①項 His rebus et feriis Latinis comitiisque omnibus perficiendis XI dies tribuit
dictaturaque se abdicat
et ab urbe proficiscitur Brundisiumque pervenit.
②項 Eo legiones XII, equitatum omnem venire iusserat.
Sed tantum navium repperit
ut anguste XV milia legionariorum militum,
D equites transportari possent.
Hoc unum [inopia navium] Caesari ad celeritatem conficiendi belli defuit.
③項 Atque eae ipsae copiae hoc infrequentiores imponuntur,
quod multi [Galli] tot bellis defecerant,
longumque iter ex Hispania magnum numerum deminuerat,
et gravis autumnus in Apulia circumque Brundisium
ex saluberrimis Galliae et Hispaniae regionibus omnem exercitum valetudine temptaverat.
①項 Pompeius annuum spatium ad comparandas copias nactus,
quod vacuum a bello atque ab hoste otiosum fuerat,
magnam ex Asia Cycladibusque insulis, Corcyra, Athenis, Ponto, Bithynia, Syria, Cilicia, Phoenice, Aegypto classem coegerat,
magnam omnibus locis aedificandam curaverat,
②項 magnam imperatam Asiae, Syriae regibusque omnibus et dynastis et tetrarchis et liberis Achaiae populis pecuniam exegerat,
magnam societates earum provinciarum, quas ipse obtinebat, sibi numerare coegerat.
①項 Legiones effecerat civium Romanorum VIIII:
V ex Italia, quas traduxerat;
unam ex Cilicia veteranam, quam factam ex duabus gemellam appellabat;
unam ex Creta et Macedonia ex veteranis militibus,
qui dimissi a superioribus imperatoribus in his provinciis consederant;
duas ex Asia, quas Lentulus consul conscribendas curaverat.
②項 Praeterea magnum numerum ex Thessalia, Boeotia, Achaia Epiroque supplementi nomine in legiones distribuerat;
his Antonianos milites admiscuerat.
③項 Praeter has exspectabat cum Scipione ex Syria legiones II.
Sagittarios Creta, Lacedaemone, ex Ponto atque Syria reliquisque civitatibus III milia numero habebat,
funditorum cohortes sescenarias II,
equitum VII milia.
Ex quibus DC Gallos Deiotarus adduxerat,
D Ariobarzanes ex Cappadocia;
ad eundem numerum Cotys ex Thracia dederat et Sadalam filium miserat;
④項 ex Macedonia CC erant, quibus Rhascypolis praeerat, excellenti virtute;
D ex Gabinianis Alexandria, Gallos Germanosque,
quos ibi A. Gabinius praesidii causa apud regem Ptolomaeum reliquerat,
Pompeius filius cum classe adduxerat;
DCCC ex servis suis pastorumque suorum <numero> coegerat;
⑤項 CCC Tarcondarius Castor et Domnilaus ex Gallograecia dederant
── horum alter una venerat, alter filium miserat ── ;
CC ex Syria a Commageno Antiocho, cui magna Pompeius praemia tribuit, missi erant,
in his plerique hippotoxotae.
⑥項 Huc Dardanos, Bessos partim mercennarios, partim imperio aut gratia comparatos,
item Macedones, Thessalos ac reliquarum gentium et civitatum adiecerat
atque eum, quem supra demonstravimus, numerum expleverat.
①項 Frumenti vim maximam
ex Thessalia, Asia, Aegypto, Creta, Cyrenis reliquisque regionibus comparaverat.
②項 Hiemare Dyrrachii, Apolloniae omnibusque oppidis maritimis constituerat, ut mare transire Caesarem prohiberet,
eiusque rei causa omni ora maritima classem disposuerat.
③項 Praeerat Aegyptiis navibus Pompeius filius,
Asiaticis D. Laelius et C. Triarius,
Syriacis C. Cassius,
Rhodiis C. Marcellus cum C. Coponio,
Liburnicae atque Achaicae classi Scribonius Libo et M. Octavius.
④項 Toti tamen officio maritimo M. Bibulus praepositus cuncta administrabat;
ad hunc summa imperii respiciebat.
